21022018

Cập nhật lúc:12:04:33 PM GMT

Back Chuyển động Mục lục: Những nẻo đường âm nhạc Ban Hợp xướng và dàn nhạc Suối Việt: Gần nửa thế kỷ cống hiến cho nền âm nhạc Việt Nam

Ban Hợp xướng và dàn nhạc Suối Việt: Gần nửa thế kỷ cống hiến cho nền âm nhạc Việt Nam

  • PDF.

Ngày 27-5-2004, Ban Hợp xướng và dàn nhạc “Suối Việt” với hơn 100 thành viên chính thức ra mắt. Đây là một hợp xướng và dàn nhạc đầu tiên do tư nhân tổ chức và quản lý. Từ đó đến nay hợp xướng và dàn nhạc này đã có nhiều buổi biểu diễn trên đài truyền hình quốc gia, TP.HCM cũng như tại các nhà hát tên tuổi như: Nhà Hát TP.HCM, Nhạc viện Tp. HCM, Nhà Hát Hòa Bình, Nhà Hát Bến Thành, Vương Cung Thánh đường Đức Bà Sài Gòn...

Không phải chỉ 10 năm, với “dân nhà nghề” nhất là tại Tp. Hồ Chí Minh, gần như nhắc đến Ban Hợp xướng và Dàn nhạc Suối Việt (Choir And Philharmonic Orchestra) đều chung nhìn nhận về những cống hiến của “tinh thần Suối Nhạc Việt” cho âm nhạc Việt Nam gần nửa thế kỷ qua của hai đồng sáng lập viên là: Linh mục Ngô Quang Tuyên và Nhạc trưởng Nguyễn Bách.

Suối âm nhạc mãi chảy trên quê hương Việt

Có những trùng hợp thú vị trong chi tiết về hai người sáng lập ra Suối Việt: Linh mục Ngô Quang Tuyên và Nhạc trưởng Nguyễn Bách cùng là con tinh thần của cố Linh mục Trần Đức Huân, tác giả cuốn Kinh Thánhđầu tiên dịch sang tiếng Việt. Cả hai đều có  thời gian học nhạc với Linh mục Nhạc sư Nguyễn Tiến Dũng (1924-2005); và thuộc trong số những học trò được Nhạc sư Tiến Dũng đặt nhiều kỳ vọng.

Nói thêm về Nhạc sư Tiến Dũng: Ông tốt nghiệp tiến sĩ âm nhạc tại Ý vào năm 35 tuổi. Ông giảng dạy tại trường quốc gia Âm nhạc Sài Gòn, nhạc viện Bach. Ông là khoa trưởng Phân Khoa Nhân Văn Nghệ Thuật của trường Đại học Minh Đức. Năm 1968, Nhạc sư Tiến Dũng thành lập trường Suối Nhạc và giảng dạy các môn: Nhạc lý, hòa âm, sáng tác, dương cầm. Sau năm 1975, ông làm trưởng Ban Thánh nhạc Việt Nam, đồng thời giảng dạy tiếng Ý và hòa âm tại Nhạc viện TP.HCM. Nhạc sư Tiến Dũng là tiến sĩ khoa Sáng tác đầu tiên của Việt Nam trong làng nhạc cổ điển. Trong giới học thuật nhận xét, để tốt nghiệp khoa Sáng tác trong nhạc cổ điển thật chẳng dễ dàng, bởi phải là người có tài năng âm nhạc xuất sắc, nên Việt Nam rất có ít người đỗ tiến sĩ khoa này.

Nhạc sư đã kết hợp trường Suối Nhạc với đại học Minh Đức để hình thành Ban Cử nhân Sư phạm Âm nhạc với chương trình đào tạo được chia thành 21 tín chỉ như: Triết học Đông, Tây nhập môn, Sư phạm Âm nhạc, Nhạc lý, Hòa âm, Đối âm, Tẩu pháp( Fuga), Phương pháp Điều khiển (Chỉ huy),  Nhạc khí học,… Bên cạnh đó, Nhạc sư còn chủ trương đào tạo 6 môn bậc Cao đẳng là:  ca sĩ, ca nhạc trưởng, quốc nhạc, dương cầm, thánh nhạc và đại quản cầm. Sau 1975, trên danh nghĩa, Trường Suối Nhạc không còn hoạt động như một cơ sở giáo dục chính thức nhưng vẫn tồn tại qua các lớp nhạc do Nhạc sư trực tiếp hướng dẫn tại tư gia, Nhà Hưu dưỡng của Địa phận Hà Nội đặt tại TP.HCM. Với tư cách là một giảng viên của Nhạc viện TP.HCM và người sáng lập trường Suối Nhạc, Nhạc sư vẫn tiếp tục công cuộc giáo dục âm nhạc cho các thế hệ sau. Đã có lúc, trường Suối Nhạc tưởng chừng được khôi phục lại như lần cuối cùng vào ngày 7-2-1993 tại giáo xứ Tân Định (Q.I, TP.HCM) nhưng đến năm 1995 thì ngừng hoạt động hẳn và cũng đến lúc này, Nhạc sư rời Nhạc viện TP.HCM như một giảng viên về hưu.

Để tiếp nối tinh thần và công trình “Suối nhạc” mà Nhạc sư Tiến Dũng đã dày công gầy dựng, cả hai người sáng lập trường âm nhạc “Suối Việt” thoạt đầu đều có ý định dùng lại tên gọi cũ. Tuy nhiên, vì đã và sợ sẽ có những ngộ nhận không hay, cả hai người sáng lập đều thống nhất dùng tên gọi “Suối Việt”, với ý nghĩa, “Dòng suối âm nhạc chảy trên đất Việt”. Trong tiếng Đức, “Bach” có nghĩa là “dòng suối”; và Bach cũng là họ của nhà soạn nhạc vĩ đại của Đức và thế giới: Johann Sebastian Bach (1685 – 1750); và “Bach” còn có thể hiểu là tên của vị Nhạc trưởng đồng sáng lập “Suối Việt”.

Dấu ấn Hợp xướng Suối Việt

Ban hợp xướng và dàn nhạc “Suối Việt” thuở ban đầu có số thành viên là 70 người và dàn nhạc với 32 nhạc công. Đa số các thành viên là học sinh, sinh viên thuộc các khoa của Nhạc viện TP.HCM.

Ban hợp xướng và dàn nhạc “Suối Việt” đã ra mắt ngày 27-5-2004 trong một chương trình nghệ thuật với gần 2.500 người xem. Ngay năm sau đó, vào tháng 9-2005, ban hợp xướng Suối Việt đã có mặt trong đêm ca  nhạc“Trịnh Công Sơn – Đêm thần thoại” và ngày 4-3-2006, trong đêm nhạc “Phạm Duy – Ngày trở về”. Đến năm 2007, Ban hợp xướng Suối Việt có mặt trong chương trình “Rock cho tình người” được diễn ra tại sân khấu Lan Anh (đêm 21-3) và lần đầu tiên tại sân khấu ngoài trời của Sân vận động Phú Thọ (đêm 22-3) với lượng khán giả lên đến trên 4.000 người. Trong chương trình này, Suối Việt trình bày thể loại hợp xướng Jazz, Gospel biểu diễn hát kèm với diễn xuất múa. Phần 2 của chương trình là nhạc Rock do ban nhạc Re-zound đến từ Arizona (Mỹ) đảm nhiệm.

Vào ngày 8-9-2008, bản hợp xướng “Truyện Kiều” (gồm 4 chương) của nhạc sĩ Vũ Đình Ân được trình diễn tại Nhà hát Bến Thành (Quận I) với ban hợp xướng tổng hợp gần 120 người từ ban hợp xướng Suối Việt và 2 ca đoàn khác dưới sự chỉ huy của chính tác giả và Nhạc trưởng Nguyễn Bách. Đúng một năm sau, 8-9-2009, tác phẩm “Lục Vân Tiên” của nhạc sĩ Vũ Đình Ân được công diễn lần đầu tại Nhà hát Thành phố. Cũng với sự có mặt của ban hợp xướng Suối Việt và một số thành viên đến từ một số ca đoàn khác, cũng dưới sự chỉ huy của hai nhạc trưởng nói trên trong trang phục áo dài the, khăn đóng, còn có cả hợp xướng mặc áo bà ba đậm chất Nam bộ.

Suối Việt chuyên chở tình người

Với sự dẫn dắt, đào tạo của Nhạc trưởng Nguyễn Bách, trường âm nhạc Suối Việt cùng Ban Hợp xướng Suối Việt đã góp phần thể hiện lại những vẻ đẹp của âm nhạc Công giáo dùng trong và ngoài Phụng Vụ đã có từ bao đời nay trong Giáo Hội cũng như trong sáng tác của các nhà soạn nhạc kinh điển thế giới. Cái quan trọng hơn, bên cạnh mục đích bảo tồn, Suối Việt còn kỳ vọng tái tạo loại âm nhạc đó, kết hợp với tính dân tộc và hiện đại cho phù hợp với nhu cầu của con người ngày nay, qua việc thể hiện nghệ thuật hợp xướng và dàn nhạc mang đặc tính Việt Nam kết hợp với tinh hoa của âm nhạc kinh điển thế giới.

Chính lẽ đó nên tôn chỉ hoạt động của Suối Việt, trước tiên là dùng âm nhạc làm ngôn ngữ chung, là sợi dây nối kết những người yêu loại âm nhạc nghiêm túc, không phân biệt tôn giáo để dễ cảm thông và chung sức xây dựng một nền âm nhạc nghiêm túc, đậm nét dân tộc. Thứ hai, dùng âm nhạc như một phương tiện để thực hiện các công tác xã hội, vì tình người để luôn coi trọng việc giúp đỡ tha nhân, những người có hoàn cảnh bất hạnh.

ĐÔI NÉT VỀ NHẠC TRƯỞNG NGUYỄN BÁCH

Quê ở Sài Gòn. Tốt nghiệp Cử nhân rồi Cao Học Nhạc Viện TP. HCM, hiện là nghiên cứu sinh Tiến sĩ Âm nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Ông là Hội viên Hội Âm nhạc TP.HCM và Hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

Năm 1990 – 1998, Nguyễn Bách học và làm việc tại Munich (CHLB Đức) về kỹ thuật âm thanh và phòng thu. Tham gia và viết nhiều cuốn sách có giá trị: Thuật ngữ Âm nhạc (Anh – Đức – Việt, NXB Âm nhạc 1999); Thuật ngữ Âm nhạc  Ý – Pháp – Việt, NXB Âm nhạc 2000)... Đến nay, bên cạnh hơn 40 đầu sách về âm nhạc (bao gồm cả tủ sách Âm nhạc điện toán của NXB Âm nhạc), ông cũng viết một số tình ca, tuy không nhiều nhưng rất cảm xúc với giai điệu đẹp. Trong một số tác phẩm khí nhạc của ông có bản fughetta Lý Ba Tri viết cho piano, được dùng làm tài liệu giảng dạy và là bài thi cho sinh viên khoa Piano.

Ông còn là Hiệu trưởng Trường Âm nhạc B.A.C.H (B.A.C.H. Music School). Đây là một trường nhạc có uy tín tại TP.HCM. Hiện trường đào tạo các môn học: Piano, Violin, Guitar, Organ, Harmonica, Ukulele, Đệm đàn, Nghệ thuật ca hát, Xướng âm, Lý thuyết âm nhạc, Thưởng thức âm nhạc, Hòa âm, Phối khí, Sáng tác, Chỉ huy hợp xướng và Múa thiếu nhi.

M.Tâm - X.Sơn ANVN33 - Số Xuân (01/2014)


Bài liên quan:
Bài mới hơn:
Bài cũ hơn: